حساسیت دندان بعد از ترمیم کامپوزیتی یکی از شایعترین دغدغههای بیماران و همزمان یکی از چالشهای بالینی دندانپزشکان است. بسیاری از بیماران پس از کامپوزیت، با دردهای گذرا هنگام نوشیدن آب سرد یا خوردن مواد شیرین مواجه میشوند و این سؤال برایشان پیش میآید که آیا این وضعیت طبیعی است یا نشانه یک مشکل جدیتر.
از سوی دیگر، از نگاه علمی و بالینی، حساسیت پس از کامپوزیت پدیدهای چندعاملی است که میتواند تحت تأثیر متریال ترمیمی، تکنیک اجرا، وضعیت پالپ و حتی اکلوژن بیمار قرار گیرد. درک صحیح این موضوع، نقش مهمی در تصمیمگیری درمانی، پیشگیری از عوارض و افزایش رضایت بیمار دارد. اگر قصد خرید مواد کامپوزیت را دارید همین حالا اقدام کنید.
حساسیت بعد از کامپوزیت چیست؟
حساسیت دندان بعد از کامپوزیت به دردی کوتاهمدت یا گذرا گفته میشود که معمولاً در پاسخ به:
- سرما
- گرما
- مواد شیرین
- یا فشار جویدن
ایجاد میشود.
در اغلب موارد، این حساسیت موقتی و برگشتپذیر است و طی چند روز تا دو هفته کاهش پیدا میکند.
پر تکرار ترین سوالات بیماران
آیا حساسیت بعد از کامپوزیت طبیعی است؟
بله
طبق مطالعات بالینی، بیش از ۸۰–۹۰٪ بیماران درجاتی از حساسیت موقت را بعد از ترمیم کامپوزیتی تجربه میکنند.
چرا دندان بعد از کامپوزیت حساس میشود؟
- دندان زنده است و عصب دارد
- ترمیم جدید باعث تحریک موقتی ساختارهای داخلی دندان میشود
- کانالهای ریز داخل دندان (توبولهای عاجی) موقتاً تحریک میشوند
این حساسیت چه زمانی طبیعی محسوب میشود؟
- کوتاهمدت باشد
- با سرما یا شیرینی ایجاد شود
- روزبهروز کمتر شود
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
⚠️ اگر:
- درد خودبهخودی یا ضرباندار باشد
- شبها تشدید شود
- بیش از ۲ هفته ادامه پیدا کند
- هنگام جویدن شدید باشد
دلایل علمی و بالینی این درد از کجاست؟
- Polymerization Shrinkage
انقباض حجمی کامپوزیت (حدود ۲–۴٪) باعث ایجاد تنش در دیوارههای حفره و احتمال Microleakage میشود.
- Hydrodynamic Theory
حرکت مایع داخل توبولهای عاجی در پاسخ به محرکها، عصب پالپ را تحریک میکند.
- Hybrid Layer Inadequacy
Over‑etching یا نفوذ ناکامل باندینگ → باز ماندن توبولها → افزایش حساسیت.
- Occlusal Trauma
High spot حتی در حد میکرونی، میتواند منجر به درد هنگام جویدن شود.
پروتکل پیشگیری از حساسیت بعد از کامپوزیت
قبل از ترمیم
- Desensitizer (HEMA / Glutaraldehyde)
- انتخاب باندینگ مناسب عمق حفره
حین ترمیم
- Incremental layering
- Soft‑start curing
- کنترل C‑Factor
بعد از ترمیم
- Occlusal adjustment دقیق
- حذف Oxygen inhibition layer با Glycerin Gel
حساسیت دندان بعد از کامپوزیت، پدیدهای شایع اما اغلب قابلکنترل است. شناخت صحیح علل آن، هم به بیماران آرامش میدهد و هم به دندانپزشکان کمک میکند تصمیمهای درمانی دقیقتری بگیرند. ترکیب متریال مناسب، تکنیک صحیح و آموزش بیمار، کلید کاهش این عارضه است.
رازدنت بهعنوان مرجع تخصصی تجهیزات و مواد دندانپزشکی، همواره در کنار دندانپزشکان و بیماران برای انتخاب آگاهانه و درمان ایمن قرار دارد.
سوالات پر تکرار
حساسیت بعد از کامپوزیت تا چند روز طبیعی است؟
بین ۳ تا ۱۴ روز طبیعی است.
آیا حساسیت بعد از کامپوزیت خطرناک است؟
در بیشتر موارد خیر و موقتی است.
خمیردندان ضد حساسیت مؤثر است؟
بله، با مصرف منظم حداقل ۲ هفته.
چه زمانی نیاز به مراجعه داریم؟
در صورت درد شدید، شبانه یا ماندگار بیش از دو هفته.
تأیید شده توسط تیم تحریریه رازدنت
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشک خود مشاوره بگیرید.
منابع:
www.researchgate.net
